آرتریت روماتوئید یک بیماری سیستمیک و مزمن است. شیوع این بیماری در جهان حدود یک درصد است و معمولا در سنین میانسالی و در دهههای سوم تا پنجم بروز مینماید و در زنان شایعتر است (نسبت زن به مرد در حدود ۳ به یک است.) سینوویت مزمن التهابی است کهً اکثرا مفاصل را درگیر میکند و باعث تخریب غضروف و ایجاد ضایعات استخوانی میشود. مشخصاتی دارد که باعث تمایزان با سایر انواع آرتریتها (التهاب مفاصل) میشود. بعنوان مثال آرتریت بصورت قرینهاست یعنی اگر یک زانو یا دست درگیر باشد به احتمال زیاد طرف مقابل نیز درگیر است . در برخی بیماران بیماری از شدت کمی برخوردار بوده و با حداقل ضایعات مفصلی، در مدتی کوتاه همراه میباشد، در برخی دیگر ضایعات پیشرونده و مزمن، به صورت پلی آرتریت میباشند و باعث اختلال عملکرد مفاصل میشود. این واژه ای است برای بیماریهایی که مفاصل را دردناک و سفت می کنند.یک مفصل جایی است که دو یا چند استخوان به یکدیگر می رسند.آرتریت می تواند مانع از فعالیت درست مفصل شود.ممکن است همه دچار آرتریت شوند. آرتریت( بخصوص نوع آرتروز) در میان افراد بالای 65 سال از همه شایع تر است. ولی کودکان و جوانان نیز دچار آرتریت می شوند. آرتریت معمولا در تمام طول عمر ادامه دارد.در بیشتر موارد درمان قطعی وجود ندارد. ولی علایم بروز کرده و بر طرف می شوند و ممکن است خفیف بوده یا حتی شدید باشد
چرا باید آرتریت را بشناسیم؟
چون می توانید برای تخفیف آرتریت اقداماتی انجام بدهید.می توان آرتریت را کنترل و بعضا درمان کرد.و شما در این درمان نفش مهمی دارید! هر چه بیشتر بدانید بهتر می توانید به خود کمک کنید.
درمان به موقع کلید اصلی است. اگر در اولین مرحله آرتریت درمان را شروع کنید از آسیب دراز مدت مفاصل جلوگیری می کنید.
انواع مختلف آرتریت وجود دارد. آرتریت به بیش از 100 بیماری مربوط می شود. درمان شما بستگی به نوع بیماریتان دارد. به دلیل این است که تشخیص صحیح بسیار مهم است.
درمورد مفاصل بیشتر یاد بگیرید.تا آرتریت را بهتر بشناسید.
غضروف r
بافت محکمی است که انتهای استخوانها را می پوشاند. غضروف لایه ای برای استخوانها ایجاد می کند تا استخوانها به هنگام حرکت به هم ساییده نشوند.غشای زلالی مفصل را در بر می گیرد. این غشا مایعی ترشح می کند که به حرکت آزادانه مفصل کمک می کند.
در مفصل مبتلا به آرتریت چه اتفاقی می افتد؟
بسته به نوع آرتریت ممکن است اشکالاتی در ساختمانهای زیر وجود داشته باشد:
استخوانها مفصل و غضروفی که آنها را می پوشاند
مایع و غشای زلالی
دو نوع اصلی آرتروز وجود دارند.
آرتروز(استئوآرتریت)
شایع ترین نوع می باشد.در این نوع آرتروز غضروف تخریب شده و تکه های آن آزادانه در مفصل شناورند. استخوانها بر یکدیگر ساییده شده و بزرگ می شوند.علتهای احتمالی عبارتند از:
آسیب دیدگی
وجود ضایعه ای مفصل
آرتریت روماتوئید r
موجب التهاب(تورم و گرم شدن) غشای زلالی و در نتیجه موجب تولید مایع مفصلی اضافی می گردد. این امر می تواند موجب تخریب استخوان و غضروف شود. همچنین این بیماری بر قلب ریه پوست اعصاب و سایر بافتها تاثیر می گذارد . علت این بیماری مشخص نشده.
فشار سنگین بر مفصل در یک دوره طولانی
سایر اشکال آرتریت عبارتند از:
• نقرس (معمولا در پنجه پاها ایجاد می شوند.)
• لوپوس( موجب تخریب پوست
آرتریت چیست؟
آرتریت روماتوئید یک بیماری سیستمیک و مزمن است. شیوع این بیماری در جهان حدود یک درصد است و معمولا در سنین میانسالی و در دهههای سوم تا پنجم بروز مینماید و در زنان شایعتر است (نسبت زن به مرد در حدود ۳ به یک است.) سینوویت مزمن التهابی است کهً اکثرا مفاصل را درگیر میکند و باعث تخریب غضروف و ایجاد ضایعات استخوانی میشود. مشخصاتی دارد که باعث تمایزان با سایر انواع آرتریتها (التهاب مفاصل) میشود. بعنوان مثال آرتریت بصورت قرینهاست یعنی اگر یک زانو یا دست درگیر باشد به احتمال زیاد طرف مقابل نیز درگیر است . در برخی بیماران بیماری از شدت کمی برخوردار بوده و با حداقل ضایعات مفصلی، در مدتی کوتاه همراه میباشد، در برخی دیگر ضایعات پیشرونده و مزمن، به صورت پلی آرتریت میباشند و باعث اختلال عملکرد مفاصل میشود. این واژه ای است برای بیماریهایی که مفاصل را دردناک و سفت می کنند.یک مفصل جایی است که دو یا چند استخوان به یکدیگر می رسند.آرتریت می تواند مانع از فعالیت درست مفصل شود.ممکن است همه دچار آرتریت شوند. آرتریت( بخصوص نوع آرتروز) در میان افراد بالای 65 سال از همه شایع تر است. ولی کودکان و جوانان نیز دچار آرتریت می شوند. آرتریت معمولا در تمام طول عمر ادامه دارد.در بیشتر موارد درمان قطعی وجود ندارد. ولی علایم بروز کرده و بر طرف می شوند و ممکن است خفیف بوده یا حتی شدید باشد
چرا باید آرتریت را بشناسیم؟
چون می توانید برای تخفیف آرتریت اقداماتی انجام بدهید.می توان آرتریت را کنترل و بعضا درمان کرد.و شما در این درمان نفش مهمی دارید! هر چه بیشتر بدانید بهتر می توانید به خود کمک کنید.
درمان به موقع کلید اصلی است. اگر در اولین مرحله آرتریت درمان را شروع کنید از آسیب دراز مدت مفاصل جلوگیری می کنید.
انواع مختلف آرتریت وجود دارد. آرتریت به بیش از 100 بیماری مربوط می شود. درمان شما بستگی به نوع بیماریتان دارد. به دلیل این است که تشخیص صحیح بسیار مهم است.
درمورد مفاصل بیشتر یاد بگیرید.تا آرتریت را بهتر بشناسید.
غضروف r
بافت محکمی است که انتهای استخوانها را می پوشاند. غضروف لایه ای برای استخوانها ایجاد می کند تا استخوانها به هنگام حرکت به هم ساییده نشوند.غشای زلالی مفصل را در بر می گیرد. این غشا مایعی ترشح می کند که به حرکت آزادانه مفصل کمک می کند.
در مفصل مبتلا به آرتریت چه اتفاقی می افتد؟
بسته به نوع آرتریت ممکن است اشکالاتی در ساختمانهای زیر وجود داشته باشد:
استخوانها مفصل و غضروفی که آنها را می پوشاند
مایع و غشای زلالی
دو نوع اصلی آرتروز وجود دارند.
آرتروز(استئوآرتریت)
شایع ترین نوع می باشد.در این نوع آرتروز غضروف تخریب شده و تکه های آن آزادانه در مفصل شناورند. استخوانها بر یکدیگر ساییده شده و بزرگ می شوند.علتهای احتمالی عبارتند از:
آسیب دیدگی
وجود ضایعه ای مفصل
آرتریت روماتوئید r
موجب التهاب(تورم و گرم شدن) غشای زلالی و در نتیجه موجب تولید مایع مفصلی اضافی می گردد. این امر می تواند موجب تخریب استخوان و غضروف شود. همچنین این بیماری بر قلب ریه پوست اعصاب و سایر بافتها تاثیر می گذارد . علت این بیماری مشخص نشده.
فشار سنگین بر مفصل در یک دوره طولانی
سایر اشکال آرتریت عبارتند از:
• نقرس (معمولا در پنجه پاها ایجاد می شوند.)
• لوپوس( موجب تخریب پوست و مفاصل سایر اندامهای مهم
بدن می شوند.)
• اسکلرودرمی( باعث سخت شدن پوست می گردد.)
• اسپوندیلیت( ستون مهره ها را گرفتار می کند )(التهاب
مهره ها بر مهره ها تاثیر می گذارد.)
• بیماری لایم(بر مفاصل تاثیر می گذارد معمولا به وسیله نیش
کنه منتقل می شود.)
• آرتریت کودکان( در کودکی شروع شده و احتمالا بعده بر طرف می شود.)
علایم آرتریت را بشناسید:
چون درمان به موقع بسیار مهم است پس علایم آرتریت را نیز به موقع بررسی کنید.
مراقب علایم هشدار دهنده باشید
یعنی علایمی که بیش از دو هفته طول بکشد. در صورتیکه یک یا چند مفصل دچار مشکلات زیر باشند به دکتر رجوع کنید ( سفتی مفاصل به ویژه صبحها. دردناکی یا حساسیت مفاصل .تورم مفاصل. قرمزی یا گرم شدن مفاصل. احساس خستگی زیاد کنید. کاهش وزن یا اشتها داشته باشید• تب داشته باشید.

در بعضی موارد ممکن است:
•
•
اگر دچار آرتریت باشید دکتر شما آنرا تشخیص می دهد. آزمایشهای لازم ممکن است به قرار زیر باشد:
معاینه بدنی
آزمایش خون
گرفتن نمونه بافت یا مایع مفصل
پرتونگاری
اطلاعاتی راجع به داروهای آرتریت جمع آوری کنید. فقط آن داروها یا قرص هایی را بخورید که دکترتان تجویز می کند.استامینوفن درد را کاهش می دهد.آسپیرین موجب کاهش درد و تورم می گردد. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی غیر آسپیرینی نیز که در کنترل تورم و درد کمک می کنند می توان بعضی از این داروها را بدون نسخه از داروخانه خریداری کرد.کورتیکواستروئیدها داروهایی قوی هستند که در صورت موثر واقع نشدن سایر داروها مورد استفاده قرار می گیرند. این داروها عوارض جانبی زیادی داشته و معمولا برای یک دوره زمانی کوتاه استفاده می شوند.
سایر داروهای آرتریت r
بسته به نوع بیماری شما به وسیله پزشک تجویز می شوند.ولی به خاطر داشته باشید داروها فقط بخشی از راه حل می باشند. بقیه درمان به خود شما بستگی دارد.
ورزش مهم است!ورزش موجب می شود که حالتان بهتر شده و مفاصلتان را آسانتر حرکت دهید.اگر از ورزش اجتناب کنیدبا وجود سفتی و دردناکی مفاصل یک دور باطل شروع می شود که نتیجه آن کمتر و کمتر شدن تحرک مفاصل می باشد.می توانید ورزشهای ویژه ای را از دکتر یا فیزیوتراپیست یاد بگیرید که :
• مفاصل را گرم نگه دارید
• عضلات اطراف مفاصل را تقویت کنید
ورزش عمومی به شما نیروی بیشتری داده و استرس شما را کم می کند.مفاصل شما نیز وضعیت بهتری پیدا می کند. این ورزشها را امتحان کنید:
شنا. پیاده روی. دوچرخه سواری. در طی ورزش مفاصل ممکن است کمی آزرده شوند.این امر طبیعی است. ولی اگر درد بیش از دو ساعت پس از ورزش ادامه داشته باشد احتمالا شما بیش از حد فشار آورده اید.قبل از شروع یک برنامه ورزش با دکترتان مشورت کنید
استراحت نیز مهم است! برای آنکه حالتان کاملا خوب باشد بین ورزش و استراحت توازن بر قرار کنید.کمی استراحت به فواصل هر چند ساعت یکبار استراحت کوتاهی داشته باشید.این امر به کاهش التهاب و درد کمک می کند. شبها خوب بخوایید
احتمالا آرتریت شما کمتر مایه دردسر شما خواهد شد.از راهنمائیهای زیر پیروی کنید:
• قبل از خواب زیاد غذا نخورید.
• به قرص های خواب تکیه نکنید.
• از خوردن چای یا قهوه در شب خودداری کنید.
• ساعات خواب خود را منظم کنید.
خود را بسنجید r
در طول روز سرعت فعالیت خود را تنظیم کنید.ممکن است کمتر از گذشته نیرو داشته باشید. پس از نیروی خود عاقلانه استفاده کنید.
بیش از حد استراحت نکنید
مفاصل شما ممکن است سفت شوند. یافتن توازن مناسب بین ورزش و استراحت کمی وقت می گیرد.
از مفصل های خود حفاظت کنید!
در اینجا چند راهنمایی را ذکر می کنیم.برای اطلاعات بیشتر به پزشک یا فیزیوتراپیست خودمراجعه کنید.
به بدن خود« گوش دهید»
درد شما را با خبر می کند که به مفاصل بیش از حد فشار آورده یا به شکل نادرستی از آنها استفاده می کنید.
مراقب حالت بدنی خود باشید
چه نشسته یا ایستاده باشید وضع بدنی نامناسب موجب فشار بر عضلات شما می شود. از صندلی پشتی دار استفاده کنید. هنگام کار پست میز راست بنشینید.
به دستان خود استراحت دهید
هر وقت که می توانید از مفاصل بزرگ استفاده کنید تا از فشار وارده بر مچ و انگشتان خودداری شود.
اقلام خریداری شده را در ساک آویزان به شانه حمل کنید.
کشوها و در اتومبیل خود را با قسمت پایین بدن ببندید.
از آرنج خود برای بستن در ظروف استفاده کنید.
از وسایل مکانیک کمک بگیرید.
از فیزیوتراپیست یا دکتر خود بپرسید که وسایل سودمند را از کجا می توانید تهیه کنید.
برای مثال:
درقوطی باز کن با دسته بلند
قلابهای دکمه برای بستن دکمه پیراهن یا پالتو.
صندلیهای توالت طبی و دستگیره ها کمک می کنند تا بلند
شدن شما آسان شود.
مسواک برقی.
گیره های مخصوص که به شما کمک می کند چراغها و سایر
لوازم را روشن کنید.
وضعیت بدن خود را تغییر دهید.
مفاصل خود را به مدت طولانی در یک وضعیت نگه ندارید. برای مثال اگر شما نشسته اید:
گاه گاه ایستاده و قدم بزنید.
از یک چهار پایه استفاده کنید تا بتوانید پاهای خود را کاملا دراز کنید.
گرما و سرما را امتحان کنید.
گرما و سرما موجب کاهش درد شما و کم شدن سفتی مفاصل می شوند. آزمایش کنید تا ببنید کدامیک بهترین تاثیر مطلوب را دارد.
برای مثال:
حمام آب گرم بگیرید.
از یک کیسه آب گرم استفاده کنید.
از یخ پیچیده در حوله استفاده کنید.
کنار آمدن با آرتریت r
عده زیادی با مشکلات آرتریت کنار آمده و زندگی فعالی را ادامه می دهند. این راهنمائیها می تواند سودمند باشند:
دید مثبت داشته باشید
تاکید و توجه شما باید بر روی فعالیتهایی باشد که در شرایط فعلی قادر به انجام آن هستید و دید مثبت می تواند در روند بهبودیتان موثر باشد.
با حقایق روبرو شوید.
انکار نکنید آرتریت دارید یا این بیماری در زندگیتان تاثیر دارد. با خود و دکترتان صادق باشید. این صداقت به شما کمک می کند تا در انجام برنامه در مانی خود پیگیر باشید. 
انتظار افت و خیز داشته باشید.
آرتریت شما ممکن است بدون هیچ دلیل روشنی بهتر یا بدتر شود. وقتی بروز علائم شدت می یابد سعی کنید تحمل داشته باشید. ممکن است که خیلی زود خوب شوید.
با خانواده و دوستان صحبت کنید
آنها بدانند آرتروز چه تاثیری در شما می گذارد و به چه نوع کمکی نیاز دارید یا ندارید. حمایت آنها در تسریع بهبودی شما موثر است.
استرس را کاهش دهید
استرس موجب بدتر شدن علائم بیماری می شود. چند راهنمائی در مورد نحوه پرداختن به استرس ارائه می شود:
• وقتی را برای کارهائی که از آن لذت می برید کنار بگذارید.
• احساسات خود را فرو نخورید.
• راههای آرامش نظیر مراقبه یا تجسم را یاد بگیرید.
• شوخ طبعی خود را حفظ کنید.
• خود را سازمان دهی کنید.
• احساس درماندگی می تواند موجب استرس شود.
• در تداوم برنامه ورزشی خود پیگیر باشید.
چند سوال و جواب r
نظر شما در مورد درمان های معجزه آسا برای آرتریت چیست؟
هیچ درمان قطعی معجزه آسائی وجود ندارد عده زیادی وقت و پول خود را برای درمان های قطعی کاذب تلف می کنند. بعضی از این درمانها خطرناک هستند. خارج شدن از برنامه درمانی خودتان نیزخطرناک است در صورتیکه به فکر امتحان یک درمان جدید هستید همیشه با دکترتان صحبت کنید.
آیا باید برنامه غذایی ویژه ای را دنبال کنم؟
هیچ دلیلی وجود ندارد که برنامه غذایی بتواند موجب بروز آرتریت یا درمان قطعی آن گردد.اما متعادل نگه داشتن وزن بدن مهم است. وزن اضافی فشار زیادی بر مفاصل می آورند. در بعضی موارد حساسیت های غذایی علایم را بدتر می کنند.
آیا جراحی سودمند است؟
گاهی اوقات معمولا جراحی فقط وقتی مد نظر قرار می گیرد که سایر روشهای درمانی سودمند واقع نشده باشند.
از کجا می توانم اطلاعات بیشتری به دست آورم
دکترتان می تواند به سوالهای شما پاسخ داده و شما را به منابع دیگر ارجاع دهد.
پس با آرتروز مبارزه کنید
هر چه می توانید در مورد نوع آرترویتی که دارید بیاموزید.
برنامه درمان خود را به دقت رعایت کنید.
در صورت لزوم کمک بخواهید.
آرتریت را به حال خود رها نکنید!
rJIA
این بیماری چیست؟
آرتریت ناشناخته جوانان یک بیماری مزمن است که علامت مشخصه آن التهاب پایدار مفصل میباشد. نشانههای خاص التهاب مفصلی یا آرتریت عبارتند از: درد، تورم و محدودیت حرکت. استفاده از واژه “ناشناخته” در نامگذاری این بیماری دلیل بر ناشناخته بودن علت بیماری است و کلمه “جوانان” بیانگر اینست که سن شروع علایم بیماری قبل از 16 سالگی است.
بیماری مزمن یعنی چه؟
هنگامی یک بیماری مزمن خوانده می شود که درمان مناسب آن به بهبودی کامل منتهی نشود و علایم بیماری و تغییرات آزمایشگاهی مربوط به بیماری با وجود درمان ادامه یابد. همچنین مفهوم دیگر این واژه اینست که حتی با رسیدن به تشخیص درست، تعیین مدت زمان به طول انجامیدن بیماری غیرممکن است.
میزان بروز آن چقدر است؟
JIA یک بیماری نادر است که حدود 80 تا 90 نفر از هر 100,000 کودک را درگیر میکند.
علل این بیماری کدامند؟
دستگاه ایمنی بدن ما از تهاجم عفونتها (نظیر باکتریها و ویروسها) جلوگیری میکند. این دستگاه همچنین قادر به شناسایی عوامل بیگانه و بالقوه خطرناک برای بدن از عوامل و سلولهای خودی و بی ضرر است.
عقیده براینست که آرتریت مزمن به علت یک پاسخ ایمنی غیرطبیعی (ناشی از علل ناشناخته) رخ میدهد که در آن توانایی شناسایی “عوامل بیگانه” از “سلولهای خودی” ازبین می رود و در نتیجه دستگاه ایمنی به عوامل خودی مفصل حمله میکند.
به همین علت گاهی اوقات از بیماریهایی مانند JIA با نام “خودایمنی” یاد میشود که به معنای تهاجم دستگاه ایمنی برضد اندامهای خودی بدن است.
با این وجود، مکانیسم دقیق JIA مانند سایر بیماریهای مزمن التهابی انسان ناشناخته است.
آیا این بیماری، ارثی است؟
JIA یک بیماری ارثی نیست، زیرا بطور مستقیم از والدین به فرزندان به ارث نمیرسد. اما با اینحال، چند عامل ژنتیکی شناخته شده اند که موجب مستعد شدن ابتلا به بیماری میشوند. توافق نظر مجموعه دانشمندان بر اینست که در این بیماری چندین عامل نقش دارند؛ یعنی برای ابتلا به آن باید مجموعهای از عوامل مستعدکننده ژنتیکی و مواجهه با عوامل محیطی (احتمالاً عفونتها) حضور داشته باشند. حتی با وجود عوامل مستعدکننده ژنتیکی، ابتلای دو کودک در یک خانواده به این بیماری نادر است.
اساس تشخیص بیماری بر چیست؟
پزشکان هنگامی بیمار را مبتلا به JIA تشخیص میدهند که سن پیدایش بیماری قبل از 16 سالگی باشد؛ آرتریت بیش از 6 هفته طول کشیده باشد (که این مورد برای رد نمودن علل موقتی آرتریت مانند عفونتهای ویروسی است)؛ و این که علت بیماری شناخته نشود (یعنی سایر بیماریهایی که میتوانند موجب آرتریت شوند، رد شده باشند).
به بیان دیگر، واژه JIA دربرگیرنده تمام انواعی از آرتریت طولکشیده است که علتشان ناشناخته باشد و در دوران کودکی بروز نموده باشند. در JIA، انواع گوناگونی از آرتریت بروز میکند (به ادامه مطلب توجه کنید).
تشخیص JIA با حضور آرتریت و طول کشیدن آن و همچنین رد کردن دقیق سایر بیماریها براساس شرح حال پزشکی، معاینه بالینی و تستهای آزمایشگاهی صورت میپذیرد.
در این بیماری چه اتفاقی برای مفاصل میافتد؟
غشای نازک مفصلی که دور تا دور مفصل را احاطه کرده است، ضخیم میشود و سلولهای التهابی در آن نفوذ می کنند؛ همچنین مقدار مایع داخل مفصلی نیز افزایش مییابد. به همین دلیل مفصل دچار تورم، درد و محدودیت در حرکت میشود. یک علامت مشخصه التهاب مفصلی، خشکی مفصل است که غالباً پس از یک دوره استراحت طولانی رخ میدهد؛ این حالت خصوصاً در هنگام صبح دیده میشود (خشکی صبحگاهی).
کودک اغلب سعی می کند تا با قرار دادن مفصل در وضعیتی بین خمبودن کامل و راستبودن کامل، مقدار درد خود را کاهش دهد که به این وضعیت، “وضعیت ضد درد” گفته میشود و بیانگر اینست که درد کودک در این حالت کمتر است.
اگر بیمار درمان نشود، التهاب مفصلی باعث آسیب جدی مفصل میشود که دلایل آن عبارتند از: (الف) غشای مفصلی بسیار ضخیم می شود (که ممکن است همراه با تشکیل شدن یک بالشتک مفصلی به نام پانوس مفصلی باشد)؛ علاوه بر این، آزاد شدن مواد مختلف در مفصل باعث خورده شدن غضروف مفصلی و استخوان میشود؛ (ب) باقی ماندن طولانی مدت مفصل در وضعیت ضد درد باعث تحلیل رفتن عضلات و قوام و قدرت کشیدگی آنها و کاهش مقدار بافت نرم میشود که این امر به بدشکلی مفصل در حالتی خمیده میانجامد.
آیا این بیماری انواع گوناگون دارد؟
JIA انواع گوناگونی دارد. انواع مختلف آن براساس حضور علایمی نظیر وجود یا عدم وجود علایم سیستمیک مانند تب، ضایعات پوستی، التهاب پردههای قلبی (JIA سیستمیک) و تعداد مفاصل درگیر (JIA اولیگوآرتیکولار یا پلیآرتیکولار) طبقهبندی میشوند. بر طبق قرارداد، انواع مختلف JIA را بنابر علایم موجود در 6 ماه نخست بیماری نامگذاری می کنند. به همین سبب نامگذاری نوع بیماری به چگونگی علایم آغازین بیماری دلالت دارد.
JIA سیستمیک. در این نوع بیماری آرتریت همراه با تظاهرات سیستمیک وجود دارد که منظور از تظاهرات سیستمیک درگیری اندامهای مختلف بدن است. علامت سیستمیک اصلی وجود تب نیزه ای و بالا و پایینرونده با درجه بالاست که با بثورات پوستی همراه است و این بثورت پوستی در هنگام بالا رفتن تب ظاهر میشوند. سایر علایم شامل درد عضلانی، بزرگ شدن کبد و طحال یا غدد لنفاوی و التهاب پردههای اطراف قلب (پریکاردیت) و التهاب پردههای اطراف ریه (پلوریت) است.
آرتریت معمولاً چند مفصل (5 مفصل یا بیشتر) را درگیر میکند و ممکن است در شروع بیماری یا حتی در مراحل دیرتر بروز کند. بیماری می تواند در هر سنی ازدوران کودکی بروز کند.
در حدود 50% بیماران فقط تظاهرات سیستمیک وجود دارد که این بیماران پیشآگهی درازمدت بهتری دارند. در 50% باقیمانده، تظاهرات سیستمک با پیشرفت زمان فروکش میکند و علایم مفصلی در آنان بارزتر میگردد. در تعدادی از بیماران نیز علایم سیستمیک همزمان با علایم مفصلی وجود دارد.
JIA سیستمیک مسؤول کمتر از 10% تمام JIAهاست؛ مختص کودکان است و در بزرگسالان بندرت دیده میشود.
JIA پلیآرتیکولار (چندمفصلی). در این نوع بیماری درگیری مفصلی 5 مفصل یا بیشتر در 6 ماهه نخست بیماری بدون حضور علایم سیستمیک وجود دارد. وجود یا عدم وجود اتوآنتیبادی (پادتن ضد خودی) در جریان خون که عامل روماتیسم (RF) نام دارد، این نوع بیماری را به دو گروه مختلف تقسیم میکند:
1) JIA پلیآرتیکولار با RF مثبت. این حالت در کودکان بسیار نادر است (کمتر از 5% کل بیماران JIA). این حالت معادل آرتریت همراه با RF مثبت در بزرگسالان میباشد (نوع اصلی آرتریت مزمن بزگسالان). در این نوع بیماری درگیری مفصلی بصورت قرینه میباشد که ابتدا مفاصل کوچک دست و پا را درگیر میکند و سپس به سایر مفاصل گسترش مییابد. در دختران شایعتر از پسران است و معمولاً سنین بیش از 10 سال را گرفتار میکند و غالباَ با آرتریت شدید همراه است.
2) JIA پلیآرتیکولار با RF منفی. این حالت در 15 تا 20 درصد موارد JIA رخ میدهد. یک نوع چندگونه است که احتمالاً بیماریهای متفاوتی را در برمیگیرد. به علت چندگونه بودنش، پیشآگهیهای متفاوتی دارد.
JIA اولیگوآرتیکولار. در این نوع بیماری درگیری کمتر از 5 مفصل در 6 ماهه نخست بیماری بدون حضور علایم سیستمیک وجود دارد. در این نوع، مفاصل بزرگ (مانند زانوها و مچهای پا) بطور غیرقرینه درگیر میشوند. گاهیاوقات فقط یک مفصل درگیر میشود (نوع مونوآرتیکولار یا تکمفصلی). در برخی بیماران تعداد مفاصل درگیر پس از گذشت 6 ماه نخست بیماری به 5 عدد یا بیشتر افزایش مییابد که به این نوع، اولیگوآرتریت گسترشیابنده میگویند.
اولیگوآرتریت معمولاً پیش از 6 سالگی بروز می کند و بیشتر در دختران دیده میشود. با انجام درمان مناسب، پیشآگهی مفصلی خوب است و بیماری محدود به همان تعداد اندک مفاصل باقی میماند؛ اما پیشآگهی در نوع گسترشیابنده درگیری مفصلی، میتواند بسیار متغیر باشد.
تعداد خاصی از بیماران دچار درگیری چشمی قابلتوجهی میشوند که در آن قسمتی از بخش قدامی یووهآ (که مجموعهای است از عنبیه، جسم مژگانی و مشیمیه) ملتهب میگردد (یووئیت قدامی)؛ در این حالت پردهای چشم را میپوشاند و عروق چشمی خونرسانیکننده نیز درگیر میشوند. از آنجا که قسمت قدامی یووهآ از عنبیه و اجسام مژگانی تشکیل شده است به این حالت یوئیت قدامی مزمن یا التهاب مزمن عنبیه-جسم مژگانی (ایریدوسیکلیت) میگویند.
ایریدوسیکلیت
در صورت عدم تشخیص و درمان نکردن آن، یووئیت قدامی پیشرفت میکند و میتواند به آسیب بسیاری جدی چشم بیانجامد. لذا تشخیص زودهنگام این عارضه، بسیار مهم میباشد. با توجه به اینکه یووئیت قدامی به دلیل عدم قرمز شدن چشم و تار نشدن دید کودک نمیتواند توسط والدین یا پزشک معالج تشخیص داده شود، لذا معاینات منظم چشمی هر 3 ماه یکبار برای کودکانی که در معرض خطر بالای ابتلا به این عارضه هستند باید به وسیله چشمپزشک و زیر دستگاه مخصوص لامپ شکافدار چشمپزشکی انجام گردد.
اولیگوآرتریت شایعترین نوع JIA است (50% موارد). مثبت بودن تست ANA (به آزمونهای آزمایشگاهی مراجعه کنید) به همراه یووئیت بیماری خاص کودکان است و در بزرگسالان دیده نمیشود.
آرتریت پسوریازیسی. آرتریتی است که همراه با بیماری پسوریازیس یا علایم شبیه پسوریازس همراه باشد. پسوریازیس یک بیماری پوستی است که در آن پوست روی آرنجها و زانوها دچار تورق و کندهشدگی میشوند. بیماری پوستی ممکن است قبل از ظهور آرتریت بوجود آید یا پس از آن ایجاد شود. این نوع آرتریت، تظاهرات بالینی و پیشآگهیهای متفاوتی دارد .
آرتریت همراه با انتزیت. شایعترین تظاهر این نوع بیماری، اولیگوآرتریت درگیرکننده مفاصل بزرگ اندامهای تحتانی به همراه انتزیت میباشد. به التهاب قسمت متصلکننده تاندونها به استخوان، انتزیت گفته میشود. شایعترین مکان درد در این نوع بیماری، منطقهای در پا است که پشت و زیر پاشنه پا قرار دارد. گاهیاوقات این بیماران دچار یک یووئیت حاد قدامی میشوند که برخلاف نوع اولیگوآرتریت موجب قرمز شدن چشمها، اشکریزش و افزایش حساسیت به نور میگردد. در اکثربیماران تست آزمایشگاهیHLA-B27 مثبت است. این بیماری بیشتر پسران را درگیر میکند و معمولاً پس از 8-7 سالگی بروز میکند. سیر بالینی این بیماری متغیر است. در تعدادی از بیماران، بیماری فروکش میکند در صورتی که در تعدادی بیماری به نواحی محوری اسکلت (ناحیه ستون فقرات) گسترش مییابد و مفاصل خاصرهای-لگنی (اطراف قسمت تحتانی کمر) را درگیر میکند. در واقع، این نوع بیماری به گروهی از بیماریها تعلق دارد که در بزرگسالان شایعتر است و در صورت ابتلا ساختن ناحیه ستون فقرات با نام اسپوندیلوآرتروپاتی خوانده میشود.
علت ایجاد ایریدوسیکلیت چیست؟ رابطه ایجاد آن با آرتریت چیست؟
همانند آرتریت، التهاب چشم نیز توسط پاسخ ایمنی غیرطبیعی برضد چشم به وجود میآید (خودایمنی). مکانیسم دقیق آن ناشناخته است.
این عارضه بیشتر در بیماران مبتلا به نوع اولیگوآرتیکولار و کم سن و سالتری دیده میشود که تست آنتیبادی ضدهسته (ANA) آنها مثبت است.
علتی که بتواند بیماری چشمی را به آرتریت ربط دهد شناخته نشده است. نکته مهم اینست که آرتریت و ایریدوسیکلیت ممکن است بطور مستقل از هم بروزکنند، لذا معاینات چشمپزشکی دورهای باید حتی در بیمارانی که آرتریت آنها فروکش کرده است، انجام پذیرد. سیر ایریدوسیکلیت با التهاب دوره ای چشم مشخص میشود که غالباً ارتباطی به سیر آرتریت ندارد.
ایریدوسیکلیت معمولاً به دنبال بروز آرتریت بوجود میآید یا اینکه ممکن است بطور همزمان با آرتریت ایجاد شود. در موارد نادر ممکن است پیش از بروز آرتریت رخ دهد. در مورد اخیر، پیشآگهی بسیار بد است، زیرا در هنگامی که بیماری فاقد علامت است، ایریدوسیکلیت در مراحل آغازین بیماری تشخیص داده نمیشود و در نتیجه باعث عوارض علامتداری نظیر اختلال در دید میشود.
آیا بیماری کودکان با بیماری بزرگسالان تفاوت دارد؟
غالباً بله. نوع پلیآرتیکولار همراه با RF مثبت که مسؤول 70% علل آرتریت روماتوئید در بزرگسالان است فقط 5% موارد JIA را در کودکان تشکیل میدهد. نوع اولیگوآرتیکولار با شروع زودهنگام که در حدود 50% موارد JIA در کودکان را تشکیل میدهد، هرگز در بزرگسالان دیده نمیشود. آرتریت سیستمیک مخصوص کودکان است و ندرتاً در بزرگسالان دیده میشود.
آزمونهای آزمایشگاهی مود نیاز کدامها هستند؟
در زمان تشخیص بیماری، انجام برخی آزمونهای آزمایشگاهی مفید خواهد بود، زیرا با درنظر گرفتن شرایط بالینی همراه، نوع JIA و تعیین بیماران در معرض خطر عوارضی نظیر ایریدوسیکلیت حاد بهتر مشخص میگردد.
فاکتور روماتوئید (RF). یک اتوآنتیبادی است که فقط در موارد انواع پلیآرتیکولار JIA دارای غلظت بالا و مثبت بودن دایمی است؛ این نوع بیماری در کودکان معادل نوع آرتریت روماتوئید با RF مثبت در بزرگسالان است.
آنتیبادی ضد هسته (ANA). اکثر اوقات در بیمارانی که JIA اولیگوآرتیکولار با شروع زودهنگام علایم دارند، دیده میشود. این بیماران مبتلا به JIA در معرض خطر بالای ایریدوسیکلیت مزمن هستند و باید بطور متناوب (هر 3 ماه یکبار) تحت معاینات چشمپزشکی با لامپ شکافدار قرار گیرند.
HLA-B27 . یک شاخص سلولی است که در نزدیک 80% بیماران مبتلا به انتزیت همراه با آرتریت، مثبت است. بروز آن در جمعیت افراد سالم و بدون بیماری بسیار پایین است (8-5%).
سایر آزمونهای ازمایشگاهی مانند اندازهگیری سرعت رسوب گلبولهای قرمز (ESR) یا پروتئین واکنشی C (CRP) بیانگر وجود التهاب عمومی هستند و میتوانند در ارزیابی جواب به درمان مؤثر باشند؛ اما با اینحال اساس بررسی بالینی بیشتر بر تظاهرات بالینی استوار است تا نتایج آزمایشگاهی.
بسته به نوع داروی تجویز شده در درمان، بیماران ممکن است جهت بررسی عوارض بالقوه داروها به آزمایشهای دورهای (مانند شمارشهای خون، آنزیمهای کبدی، آزمایش ادرار و غیره) نیاز داشته باشند.
ارزیابی دورهای با عکسبرداری اشعه ایکس برای پیگیری سیر پیشرفت بیماری و در نتیجه تنظیم رژیم دارویی مفید میباشد.

هیچ درمان خاصی برای معالجه قطعی JIA وجود ندارد. هدف از درمان، برقراری یک زندگی عادی برای کودک و جلوگیری از تخریب مفصلی و اندامها تا زمان فروکش کردن خودبخود بیماری است که این موضوع میتواند برای مدت نامعلومی ادامه پیدا کند. اساس درمان مبتنی بر استفاده از داروهای سرکوبکننده التهاب عمومی و یا مفصلی و همچنین انجام فعالیتهای بازتوانی برای حفظ عملکرد مفصلی و جلوگیری از تغییر شکل آن میباشد. درمان روند پیچیدهای دارد و مستلزم یک کار گروهی از تیم پزشکی (متخصص روماتولوژی کودکان، جراح ارتوپد، فیزیوتراپیست و متخصص کاردرمانی، و چشمپزشک) است.
1) داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs). این داروها ضدالتهابهای علامتی و ضد تب (کاهشدهنده تب) هستند؛ منظور از علامتی اینست که این داروها قادر به خاموش کردن بیماری نیستند، اما علایم التهاب را کنترل میکنند. رایجترین داروهای مورد مصرف، ناپروکسن و ایبوپروفن هستند؛ آسپیرین نیز دارای اثربخشی خوب و قیمت پایین است، اما امروزه بدلیل خطر مسمومیت ناشی از آن (اثرات سیستمیکی مانند فشار خون بالا، مسمومیت کبدی خصوصاً در JIA سیستمیک) کاربرد کمتری دارد. این داروها اغلب بخوبی تحمل میشوند و عارضه ناراحتی معده که در بزرگسالان شایع است، در کودکان ناشایع میباشد. تجویز همزمان چند NSAID لزومی ندارد، ولی برخیاوقات یک NSAID میتواند اثربخش باشد در صورتی که دیگری تأثیری نداشته باشد. اثر مطلوب بر التهاب مفصلی بعد از گذشت چند هفته از درمان ایجاد میشود.
2) تزریق داخل مفصلی. در مواردی کاربرد دارد که یک یا تعداداندکی از مفاصل درگیر باشند یا اینکه جمعشدگی پایدار مفصلی (ثانویه به درد) علت بدشکلی مفصلی باشد. داروی تزریقی یک فرآورده استروئیدی طولانیاثر است. تریامسینولون هگزاستنوئید به دلیل طولانیاثر بودنش (اثر چند ماهه) ترجیح داده میشود: جذب این دارو در گردش خون عمومی اندک است.
3) داروهای خط دوم. در کودکانی تجویز میشوند که علیرغم درمان کافی با NSAID و تزریق استروئید دچار پلیآرتریت پیشرونده میشوند. داروهای خط دوم به NSAID های قبلی اضافه میشوند و همزمان NSAID نیز ادامه مییابد. اثر اکثر داروهای خط دوم تنها پس از گذشت هفتهها یا ماهها از آغاز آنها قابل مشاهده میشود.
داروی انتخابی نخست، متوتروکسات با دوز پایین است که بطور هفتگی تجویز میشود. این دارو در گروه زیادی از بیماران مؤثر است. متوتروکسات یک فعالیت ضدالتهابی دارد، ولی قادر به القای خاموش کردن بیماری نیز هست که مکانیسم آن ناشناخته است. معمولاً بخوبی تحمل میشود؛ عدم تحمل گوارشی و افزایش سطوح ترانسآمینازها شایعترین عوارض آن میباشد. با توجه به احتمال مسمومیت دارویی ناشی از آن، تحت نظر گرفتن بیمار با انجام آزمونهای آزمایشگاهی در طول درمان ضروری است. تجویز توأم متوتروکسات با اسید فولیک که یک ویتامین است، خطر بروز عوارض جانبی را کاهش میدهد.
سالازوپرین. ثابت شده است که در JIA مؤثر است، ولی معمولاً نسبت به متوتروکسات کمتر تحمل میشود. تجربیات درمان با سالازوپرین کمتر از متوتروکسات بوده است.
هیچ مطالعه مشخصی تاکنون جهت ارزیابی اثربخشی سایر داروهای بالقوه مؤثر مانند سیکلوسپورین و لفلونوماید در JIA صورت نپذیرفته است. سیکلوسپورین یک داروی ارزشمند برای درمان سندروم فعال شدن ماکروفاژهای مقاوم به استروئید است. این سندروم یک عارضه شدید و تهدیدکننده حیات در JIA سیستمیک است که ثانویه به فعال شدن عمومی و شدید پروسههای التهابی ایجاد میشود. در ضمن هیچ اطلاعاتی در زمینه استفاده از لفلونوماید در کودکان در دسترس نمیباشد.
با معرفی داروهای آنتیـTNF در سالهای اخیر، افق تازهای رو به درمان باز شده است؛ این داروها بطور انتخابی گیرندههای فاکتور نکروز دهنده تومور (TNF) را مهار میکنند؛ TNF یک واسطه ضروری در ایجاد پروسههای التهابی است. اثر این دارو بسیار سریع است و ایمن بودن ان نشان داده شده است. بررسیهای بیشتری مورد نیاز است تا از عوارض جانبی استفاده طولانیمدت از این داروها مطلع شویم. همانند سایر داروهای خط دوم، استفاده از این داروها باید همراه با کنترلهای پزشکی سفت و سخت باشد. داروهای آنتیـTNF بسیار گرانقیمت هستند.
4) کورتیکوستروئیدها. این داروها مؤثرترین داروهای ضدالتهابی موجود هستند، اما به دلیل عوارض طولانیمدت و مهمشان نظیر پوکی استخوان و تأخیر در رشد، استفاده از آنها محدودیت دارد. از این گروه دارویی ارزشمند جهت درمان علایم سیستمیک مقاوم به سایر درمانها و عوارض سیستمیک تهدیدکننده حیات و همچنین به عنوان یک “پل ارتباطی” دارویی برای کنترل بیماری حاد تا زمان ظاهر شدن اثرات دارویی داروهای خط دوم استفاده میشود. استروئیدهای موضعی (قطرههای چشمی) در درمان ایریدوسیکلیت کاربرد دارند. در موارد شدید بیماری تزریق استروئید در نواحی اطراف چشمی ضرورت مییابد.
5) جراحی ارتوپدی. موارد کاربرد آن شامل تعویض مفصل تخریبشده با مفصل مصنوعی و رهاسازی بافت نرم توسط اعمال جراحی در موارد جمعشدگیهای پایدار بافت نرم است.
6) بازتوانی (توانبخشی). بخش ضروری درمان را تشکیل میدهد. بازتوانی شامل انجام فعالیتهای بدنی و ورزشی مناسب و در صورت نیاز استفاده از آتلهای پزشکی به منظور جلوگیری از ایجاد تغییر شکل ناخواسته اندامها میشود. بازتوانی باید در مراحل اولیه بیماری آغاز گردد و بطور منظم برای حفظ قدرت عضلانی و جلوگیری، محدود کردن یا تصحیح نمودن بدشکلی اندامها ادامه یابد.
عوارض جانبی اصلی درمان کدامها هستند؟
داروهای مورد تجویز در JIA معمولاً بخوبی تحمل میشوند. عدم تحمل گوارشی، یک عارضه شایع NSAIDها است که شیوع آن در کودکان کمتر از بزرگسالان است (برای پیشگیری از آن باید دارو همراه غذا استفاده شود). NSAIDها قادر به افزایش سطح خونی برخی از آنزیمهای کبدی هستند، اما این عارضه غیر از آسپیرین در سایر داروهای این دسته بندرت رخ میدهد.
متوتروکسات نیز بخوبی تحمل میشود. عوارض جانبی گوارشی مانند تهوع و استفراغ، شایع هستند. برای پیگیری مسمومیت دارویی احتمالی، انجام برخی آزمایشهای دوره ای ضروری است (مانند شمارش خون، آنزیمهای کبدی و غیره). شایعترین تغییر آزمایشگاهی غیرطبیعی، افزایش آنزیمهای کبدی است که با قطع دارو یا کاهش دوز ان به سطوح طبیعی بازمیگردد. تجویز همزمان اسید فولیک یا اسید فولینیک باعث کاهش میزان بروز مسمومیت کبدی میشود. واکنشهای ازدیاد حساسیتی به متوتروکسات نیز ممکن است رخ بدهد، اما این عارضه ندرتاً دیده میشود.
سالازوپرین بطور قابل قبولی تحمل میشود. عوارض جانبی شایع آن عبارتند از: بثورات پوستی، مشکلات گوارشی، افزایش ترانسآمینازها (مسمومیت کبدی)، کاهش گلبولهای سفید خون (که خطر ابتلا به عفونت را افزایش میدهد). بنابر دلایل ذکرشده، انجام آزمونهای آزمایشگاهی همانند آنچه در متوتروکسات انجام میپذیرد، الزامی است.
داروهای آنتیـTNF بخوبی تحمل میشوند. بیماران باید از نظر احتمال وقوع عفونتهای شدید تحت نظر قرار گیرند.
استفاده طولانی مدت استروئیدها در دوزهای خاص با عوارض جانبی مهمی همراه است که شامل تأخیر در رشد و پوکی استخوان میشود. تجویز استروئیدها در دوزهای بالا موجب افزایش مشخص اشتها میشود که در درازمدت به چاقی منجر میگردد. لذا تعیین برنامه غذایی مناسب برای کودکان بنحوی که کودک بتواند سیر شود ولی افزایش دریافت کالری نداشته باشد، ضروری است.
درمان بیماران تا چه مدت باید ادامه یابد؟
درمان باید تا زمانی که بیماری وجود دارد، ادامه یابد. طول دوره بیماری غیرقابل پیشبینی است؛ در اکثر موارد JIA، بیماری پس از طی یک دوره چند ساله خودبخود فروکش میکند. سیر بیماری JIA غالباً بصورت تشدید شدن و فروکش کردن متناوب است که به همین علت تغییر در برنامه درمانی ضروری است. قطع کامل درمان فقط باید وقتی انجام شود که بیماری بطور کامل و برای مدت طولانی خاموش شده باشد.
معاینه چشمی (با لامپ شکافدار چشمپزشکی) هرچند وقت یکبار باید انجام شود و تا چهمدت باید ادامه یابد؟
در بیماران در معرض خطر (ANA مثبت) معاینه چشم با لامپ شکافدار باید حداقل هر 3 ماه یکبار صورت بپذیرد. کسانی که دچار ایریدوسیکلیت هستند باید تحت مراقبت های بیشتری قرار گیرند که فاصله زمانی معاینههای دورهای در این افراد به شدت درگیری چشم بستگی دارد. خطر پیدایش ایریدوسیکلیت با گذشت زمان کاهش مییابد؛ با این وجود ممکن است حتی سالها پس از شروع آرتریت نیز اتفاق بیفتد. بنابراین مناسب است که حتی با وجود بهبودی آرتریت، معاینه چشمی برای چند سال دیگر نیز ادامه یابد.
یووئیت حاد که در بیماران مبتلا به آرتریت و انتزیت همزمان رخ میدهد، علامتدار است (قرمز شدن چشمها، درد و ترس از نور) و بنابراین نیازی به معاینه تشخیصی چشم با لامپ شکافدار ندارد.
سیر و پیشآگهی درازمدت آرتریت چگونه است؟
پیشآگهی آرتریت به شدت، شکل و نوع بالینی JIA و چگونگی و کفایت درمان صورتگرفته بستگی دارد. پیشآگهی بیماری با توجه پیشرفتهای درمانی بوقوع پیوسته در 10 سال اخیر بطرز قابل قبولی بهتر شده است.
پیشآگهی JIA سیستمیک متغیر است. در حدود نیمی از بیماران نشانههای اندکی از آرتریت دارند و بیماری متناوباً عود میکند؛ پیشآگهی نهایی معمولاً خوب است زیرا دورههایی از خاموشی خودبخود بیماری وجود دارد. در نیم دیگر بیماران، آرتریت بصورت پایدار باقی میماند و علایم سیستمیک نیز با گذشت چند سال کاهش مییابد؛ در این گروه بیماران تخریب مفصلی شدیدی روی میدهد. در تعداد اندکی از گروه اخیر، علایم سیستمیک همچنان با درگیری مفصلی ادامه می یابند؛ این بیماران بدترین پیشآگهی را دارند و ممکن است به آمیلوئیدوز – که یک عارضه شدید است و نیاز به درمان سرکوبکننده ایمنی دارد – مبتلا شوند.
JRA پلیآرتیکولار RF مثبت، سیر درگیری مفصلی پیشروندهای دارد که ممکن است به تخریب شدید مفصلی بیانجامد.
JRA پلیآرتیکولار RF منفی هم در تظاهرات بالینی و هم در پیشآگهی چندگونه است. با آن که پیشآگهی کلی بیماری در این بیماران بهتر از JIA پلیآرتیکولار RF مثبت است، اما یکچهارم بیماران دچار آسیب مفصلی میشوند.
JIA اولیگوآرتیکولار در صورت محدود ماندن بیماری به تعداد اندکی از مفاصل، پیشآگهی خوبی دارد. در بیمارانی که بیماری مفصلی گسترشیابنده دارند و چندین مفصل گرفتار شده است، پیشآگهی مشابه بیماران مبتلا به JIA پلیآرتیکولار RF منفی است.
پیشآگهی بیماران مبتلا به JIA پسوریازیسی مشابه انواع اولیگوآرتیکولار JIA است، اما بیماری تمایل بیشتری به پلیآرتیکولار شدن در گذر زمان دارد.
JIA همراه با انتزوپاتی اغلب پیشآگهیهای متفاوتی دارد. در برخی بیماری فروکش میکند در صورتی که در برخی دیگر پیشرفت میکند و ممکن است مفاصل خاجیـلگنی را نیز درگیر کند.
بطور کلی هیچ یافته بالینی یا ازمایشگاهی قابل اطمینانی وجود ندارد که بتواند پیشگوییکننده پیشآگهی بهتر بیمار در اوایل سیر بیماری باشد. اما با این حال، عوامل پیشگوییکنندهای که نیاز به درمان شدیدتر در ابتدای بیماری را نشان میدهند باید به عنوان راهنمایی برای درمان بهتر در نظر گرفته شوند.
سیر و پیشآگهی درازمدت ایریدوسیکلیت چگونه است؟
اگر ایریدوسیکلیت بدون درمان رها شود، میتواند سبب عوارض جدی مانند تیرگی عدسی چشمها (آب مروارید) و کوری شود. با این وجود، اگر درمان ایریدوسیکلیت در مراحل آغازین شروع گردد، پاسخ به درمان آن بسیار خوب است. در نتیجه، تشخیص زودهنگام ایریدوسیکلیت یک اصل اساسی در چگونگی پیشآگهی بیمار است.
آیا انجام واکسیناسیون در این بیماران امکانپذیر است؟
در صورتی که بیمار درمانهای سرکوبکننده ایمنی (استروئیدها، متوتروکسات، آنتیـTNF و غیره) دریافت کرده باشد، باید از انجام واکسیناسیون با واکسنهای حاوی میکروارگانیسم زنده یا ضعیفشده (مانند واکسن سرخک، سرخجه، فلج اطفال خوراکی (سابین)، سل، و ضد عامل التهاب غدد بناگوشی) به دلیل احتمال گسترش عفونت در نتیجه کاهش یافتن دفاع ایمنی بدن، خودداری نمود. واکسنهایی که حاوی میکروارگانیسمهای زنده نیستند ولی از بخشهای پروتئینی عوامل عفونی تهیه شدهاند (نظیر کزاز، دیفتری، فلج اطفال سالک، هپاتیت B، سیاه سرفه، پنوموکوک، هموفیلوس، مننژیت) قابل انجام هستند، اما از نظر تئوری امکان دارد واکسیناسیون به دلیل شرایط سرکوب سیستم ایمنی مؤفق نباشد.
آیا رژیم غذایی تأثیری بر سیر بیماری دارد؟
هیچ مدرکی دال بر تأثیرگذاری رژیم غذایی بر بیماری وجود ندارد. بطور کلی، کودک باید یک رژیم غذایی متعادل و طبیعی را براساس نیاز سنی خویش دریافت کند. به علت افزایش یافتن اشتها در درمان با استروئیدها، کودک را باید از خوردن بیش از حد غذا منع نمود.
آیا آب و هوا تأثیری بر سیر بیماری دارد؟
هیچ مدرکی دال بر تأثیر آب و هوا بر تظاهرات بیماری وجود ندارد.
آیا انجام فعالیتهای بدنی و ورزشی در این بیماران امکانپذیر است؟
بازی کردن یکی از جنبههای اساسی زندگی روزانه کودک طبیعی است. یکی از اهداف اصلی در درمان JIA، تشویق کودک به انجام فعالیتهای روزمره و طبیعی است تا کودک فرقی میان خود و همسالانش احساس نکند. بنابراین بهتر است کودک را به حال خود رها کرد تا بازیهای مورد علاقهاش را انجام دهد، زیرا کودک در صورت وجود درد مفصلی از ادامه فعالیت بدنی خودداری میکند. با وجود آن که افزایش فشار مکانیکی برای مفاصل ملتهب مضر است، ولی آسیب اندک ناشی از آن بر آسیب روانی حاصل از جلوگیری از بازیهای کودکانه با همسن و سالان ترجیح داده میشود. لذا انتخاب مناسب، اتخاذ راه روشهای خاصی است که کودک از طریق آن بتواند به خود متکی باشد و با وجود بیماری از عهده کارهای خویش برآید.
با توجه به آنچه گفته شد، بهتر است کودک به انواعی از ورزشهای مورد علاقهاش بپردازد که فشار مکانیکی وارد بر مفصل توسط آنها کم یا ناچیز باشد (مانند شنا و دوچرخهسواری).
آیا کودک قادر به حضور منظم در مدرسه هست؟
حضور منظم کودک در مدرسه یکی از نکات بسیار مهم است. برخی عوامل که ممکن است مانع از حضور کودک در مدرسه شوند عبارتند از: اشکال در راه رفتن، مقاومت اندک در برابر خستگی، و درد یا خشکی مفاصل. بنابراین یادآوری نیازهای ضروری کودک برای آموزگار الزامی است؛ نیازهای کودک عبارتند از: مناسب بودن میز تحریر، نیاز به انجام برخی حرکات منظم جهت جلوگیری از خشکی مفصلی در ساعات درسی، مشکل بودن نوشتن با دست برای کودک. کودکان بیمار باید در صورت امکان در دروس ورزشی شرکت کنند و به انجام انواع ورزشهایی که قبلاً ذکر شد، بپردازند.
رفتن به مدرسه برای کودکان همانند کار کردن برای بزرگسالان است و در مدرسه است که کودک اتکا به نفس، فعالیتهای سازنده و چگونگی مستقل بودن را میآموزد. والدین و آموزگاران باید کودکان بیمار را همانند سایر کودکان سالم در فعالیتهای مدرسه سهیم کنند تا کودک بتواند به مؤفقیتهای تحصیلی دست پیدا کند، توانایی برقراری ارتباط اجتماعی با همسالان و بزرگسالان خودش را کسب کند و توسط دوستانش پذیرفته شود و تشویق گردد.
آیا کودک میتواند در بزرگسالی یک زندگی طبیعی داشته باشد؟
این موضوع یکی از اهداف اصلی درمان است و در اکثریت موارد قابل حصول است. درمان JIA در 10 سال اخیر پیشرفتهای شگرفی کرده است و داروهای بالقوه مؤثرتری نیز در آیندهای نزدیک تولید خواهند شد. درمان دارویی توأم با انجام فعالیتهای بازتوانی میتواند از تخریب مفاصل در اکثریت بیماران جلوگیری کند.
بیماری کودک، اثرات روانی خاصی بر خود کودک و خانوادهاش میگذارد که این مطلب توجه ویژهای را میطلبد. بیماریهای مزمنی نظیر JIA یک درگیری فکری برای کل افراد خانواده ایجاد میکند و هرچه بیماری جدیتر و شدیدتر باشد، غلبه یافتن بر شرایط بیماری دشوارتر است. در صورت عدم همکاری والدین، کنار آمدن با شرایط بیماری برای کودک کار مشکلی خواهد بود. لذا ممکن است والدین به منظور اینکه از ایجاد هرگونه مشکل احتمالی برای کودک جلوگیری کنند، یک ارتباط و وابستگی قوی با کودک برقرار سازند و در نتیجه او را نیازمند مراقبت بیش از حد بار بیاورند.
در پیش گرفتن روشهای معقولانه جهت حمایت و تشویق کودک علیرغم شدت بیماری، کمککننده است و در غلبه کودک بر مشکلات ناشی از بیماری، برقراری رابطه مؤفقیتآمیز با همسن و سالان و شکلگیری شخصیتی مستقل و متعادل در کودک تأثیر بسزایی خواهد گذاشت.
نیاز کودک به حمایتهای روانی نیز باید از سوی تیم روماتولوژی کودکان مد نظر قرار گیرد.
نظرات ()